Wybierz j臋zyk

Nawigacja

O PROJEKCIE
Audiowalki Centropy zabior膮 Ci臋 w podr贸偶 przez 偶ydowsk膮 histori臋 Europy 艢rodkowej i Wschodniej. Skorzystaj z naszych multimedialnych map, zapoznaj si臋 ze zdj臋ciami rodzinnymi, materia艂ami archiwalnymi i osobistymi historiami 21 呕yd贸w ocala艂ych z Holokaustu, aby uzyska膰 unikalny wgl膮d w bogate dziedzictwo 偶ydowskie Europy i odkry膰 miejsca zwi膮zane z 偶yciem 偶ydowskim w miastach Mo艂dawii, Ukrainy, Bia艂orusi i Litwy.

1. Rynek

Element 340
Rynek, Tarn贸w
00:00
00:00
  • 00:00

Znajdujemy si臋 w samym centrum Tarnowa. Rynek tarnowski by艂 艣wiadkiem wielowiekowej egzystencji spo艂eczno艣ci 偶ydowskich w mie艣cie, jak ich Zag艂ady w trakcie drugiej wojny 艣wiatowej. Nasz膮 uwag臋 przykuwa renesansowy ratusz, b臋d膮cy w dawnych czasach siedzib膮 w艂adz miasta. Obecnie jest to oddzia艂 Muzeum Okr臋gowego w Tarnowie, kt贸re dodatkowo w kamienicach pod numerami 21 oraz 22, gromadzi szereg zbior贸w zwi膮zanych z 呕ydami tarnowskimi. Wschodnia cz臋艣膰 rynku to domy, kt贸re znajdowa艂y si臋 w obszarze zamieszkiwanym w przewa偶aj膮cej cz臋艣ci przez 呕yd贸w, kt贸rym do XVIII nakazano ograniczenie osadnictwa w mie艣cie do tego w艂a艣nie obszaru. Trudna sytuacja gospodarcza Tarnowa wymog艂a na w艂a艣cicielach miasta zmian臋 w polityce wzgl臋dem spo艂eczno艣ci 偶ydowskiej i tym samym w XVIII wieku, celem zach臋cenia ich do osiedlania si臋 w mie艣cie, zacz臋to znosi膰 obostrzenia. Od tego czasu zacz臋li si臋 osiedla膰 r贸wnie偶 w innych cz臋艣ciach miasta.

Oto jak Gizela Fudem opisuje mi臋dzywojenny Tarn贸w, w kt贸rym si臋 wychowa艂a:

W pobli偶u rynku znajdowa艂a si臋 prawdziwa 偶ydowska dzielnica. By艂 targ rybny, gdzie mieszkali moi krewni, a tam byli tylko 呕ydzi. Ale nie by艂o zbyt wielu 呕yd贸w w okolicy, gdzie by艂a moja szko艂a handlowa 鈥 na ul. Matejki i gdzie mieszka艂a ta moja kole偶anka, kt贸ra p贸藕niej pozwoli艂a mi si臋 u siebie zatrzyma膰 鈥 na ul. Parkowej. By艂 to teren Ogrodu Strzeleckiego i tam by艂o seminarium duchowne. W tej okolicy mieszka艂o mniej 呕yd贸w. Ale na g艂贸wnej ulicy, kt贸ra przechodzi艂a przez ten obszar 鈥 Krakowskiej, tam by艂o kilka sklep贸w 偶ydowskich.

Przeczytaj wi臋cej